24.septembar –Dan Užičke republike

iconUžice

September 24, 2019

Na današnji dan, pre 78 godina, formirana je prva slobodna teritorija u okupiranoj Evropi, Užička republika. Polaganjem cveća na Partizanskom groblju na Dovariju i prigodnim programima, Užičani su i danas obeležili ovaj, može se reći, najznačajiji dan grada. Decenijama je 24.septembar bio i Dan Užica.

Po ulasku partizanskih snaga u Užice, 24. septembra 1941. godine organizovana je proizvodnja u predratnoj Fabrici oružja i municije u Krčagovu. Pošto su česta nemačka bombardovanja onemogućavala proizvodnju, po naređenju Vrhovnog štaba Fabrika je raseljena na više mesta u gradu. Mašine jednog dela municijskog odeljenja i alatnica smeštene su u podzemne prostorije izgrađene pred početak rata za potrebe trezora Narodne banke. Proizvodnja je bila organizovana u tri smene.

Na oslobođenoj teritoriji Užičke republike stvorena je organizovana narodna vlast, a sadašnja zgrada Narodnog muzeja bila je sedište vojnog i političkog rukovodstva – vrhovnog štaba NOPOJ-a, Politbiroa CK KPJ i CK SKOJ-a.

Užička republika odolevala je napadima neprijatelja sve do 29. novembra 1941. godine. Pala je pod naletom dobro organizovane neprijateljske ofanzive i njen kraj obeležava junački otpor užičkog Radničkog bataljona na Kadinjači.